Badanie per vaginam to badanie przez pochwowe wykonywane przez fizjoterapeutę, podobne do badania ginekologicznego. Jest to JEDYNA obiektywna i dokładna metoda zbadania Twojego dna miednicy.
Co dokładnie sprawdzamy?
- obserwacja okolicy krocza
- wszystkie warstwy mięśni dna miednicy (ich siłę, wytrzymałość, elastyczność, tkliwość, szybkość, koordynację)
- więzadła
- mięśnie budujące obręcz miedniczną
- obniżenia narządów
Dokładnie przeprowadzone badanie może nam dać bardzo dużo informacji, nakierować gdzie leży problem z którym pacjentka zgłasza się do fizjoterapeuty i pozwala dobrać odpowiednią terapię.
Czy u wszystkich Pań wykonanie takiego badania jest konieczne?
Raczej TAK.
Jako kobiety jesteśmy w dużej mierze narażone na różnego rodzaju dysfunkcje i dolegliwości dna miednicy. Nasza miednica w porównaniu z męską jest szersza, niższa, ale przede wszystkim dno miednicy jest bardziej otwarte niż u mężczyzn (miednica męska zawiera więcej tkanki mięśniowej) w celach prokreacyjnych i seksualnych.
Ciąże i porody to duże obciążenie dla naszych mięśni, ale i narządów miednicy mniejszej, ciężka praca fizyczna, stałe podnoszenie (często nieprawidłowe) cięższych przedmiotów, nasze mięśnie dna miednicy są estrogeno-zależne, a z wiekiem niestety poziom hormonów u kobiet zmniejsza się, spada zawartość kolagenu oraz tkanek podporowych w związku z czym mięsnie te tracą na elastyczności.
Nie wspominając już o nieprawidłowych nawykach dnia codziennego, niewłaściwej postawie ciała.
Nie ma więc pacjentki u której nie było by konieczności wykonania takiego badania, choćby w celu kontroli:
- Panie przygotowujące się do ciąży
- Panie w ciąży (jeśli ciąża przebiega prawidłowo)
- Po porodzie
- Przy problemach ze współżyciem
- U Pacjentek z obniżeniami i wypadaniem narządów miednicy mniejszej
- Przy dolegliwościach bólowych okolicy miednicznej
- Bolesne miesiączki, Endometrioza
- Zaburzenia neurologii mikcji, różne postaci nietrzymania moczu/stolca
- Panie w okresie menopauzalnym
- Pooperacyjnie
- Niewydolność mięśni dna miednicy
- Niestabilność dna miednicy
Najważniejsza przed wykonaniem badania per vaginam jest ZGODA pacjenta na badanie. Nie jest to obowiązek. Masz prawo odmówić wykonywania takiego badania.
BRAK ZGODY= BEZWZGLĘDNE PRZECIWWSKAZANIE DO BADANIA
Najważniejszy tutaj jest Twój komfort. Jeśli masz jakieś wątpliwości, możesz pytać fizjoterapeutę o wszystko, a on powinien udzielić Ci wyczerpujących odpowiedzi.
Inne przeciwwskazania do badania?
- infekcje
- wkładki domaciczne
- bardzo duże dolegliwości bólowe
- ciąża
- menstruacja
- bezpośrednio po operacji/ po porodzie
- HIV
- wykorzystanie seksualne
Powyższe przeciwwskazania to przeciwwskazania względne, czyli stany te nie wykluczają wykonywania badania, należy jednak uwzględnić pewne okoliczności. Np. ciąża sama w sobie nie jest przeciwwskazaniem jeśli przebiega prawidłowo, tak samo miesiączka, jeśli Tobie nie sprawia dyskomfortu wykonania badania w trakcie krwawienia to jak najbardziej może być ono wykonane.
Jak więc wygląda to badanie w praktyce?
- PISEMNA ZGODA PACJENTA
- Pacjentka rozbiera się od pasa w dół, ubiera przygotowaną spódniczkę ginekologiczną (tak, dostaniesz u mnie spódniczkę, abyś czuła się komfortowo i bezpiecznie) i kładzie się na plecach na kozetce
- Fizjoterapeuta krótką chwilę ogląda krocze, aby sprawdzić jak wygląda okolica krocza
- Fizjoterapeuta wprowadza do pochwy 1 lub 2 palce, po kolei oceniane jest całe dno miednicy, mięśnie obręczy miednicznej, więzadła, blizny itp.
- W trakcie badania użyty może zostać również wziernik ginekologiczny dzięki któremu możemy dokładnie sprawdzić czy i na jakim poziomie występuje obniżenie narządów miednicy mniejszej
- W trakcie badania Pacjent jest proszony o wykonanie kilku czynności tj: kaszel, parcie, skurcz mięśni.
- Badanie przeprowadzane jest dokładnie i sprawnie, aby Pacjentka czuła się jak najbardziej komfortowo.
PAMIETAJ! W każdej chwili możesz przerwać badanie.
Badanie per rectum – przez odbytnicze
Jedyna możliwość oceny dna miednicy u mężczyzn, ale równie ważne badanie u kobiet.
Wskazania:
- nietrzymanie stolca/śluzu/gazów
- zaparcia
- dysfunkcje zwieraczy odbytu
- bóle odbytu
- wzmożone napięcie mięśni dna miednicy
- praca z bliznami
- praca z kością guziczną
- mobilizacja prostaty
Podobnie jak w badaniu per vaginam sprawdzamy kilka istotnych elementów tj. ocena odbytu z zewnątrz, blizny, warstwy dna miednicy (siła, wytrzymałość itp.), prostatę (u mężczyzn), mięsień gruszkowaty, kość krzyżowa i guziczna.
Również do badania per rectum pierwszorzędna jest ZGODA pacjenta na badanie.
Przeciwwskazania względne są praktycznie takie same jak w przypadku badania przez pochwowego: bardzo duży ból, ciąża, krwawienia, wykorzystanie seksualne, HIV/AIDS, niestabilność emocjonalna, nowotwory.
Jak wygląda badanie w praktyce?
- PISEMNA ZGODA PACJENTA
- Pacjentka rozbiera się od pasa w dół, ubiera przygotowaną spódniczkę ginekologiczną i przyjmuje pozycję leżenia na boku
- Fizjoterapeuta krótką chwilę ogląda okolicę odbytu
- Fizjoterapeuta wprowadza do odbytu 1 palec, a następnie ocenia poszczególne elementy dna miednicy
- W trakcie badania Pacjent jest proszony o wykonanie kilku czynności tj: kaszel, parcie, skurcz mięśni.
- Badanie przeprowadzane jest dokładnie i sprawnie, aby Pacjentka czuła się jak najbardziej komfortowo.
PAMIETAJ! W każdej chwili możesz przerwać badanie.
Reasumując…
Prawidłowa diagnostyka jest kluczem do znalezienia źródła problemu z którym pacjent zgłasza się do gabinetu i ustalenia odpowiedniej, indywidualnie dobranej terapii.
